Thế giới âm nhạc thế kỷ 20 (Bài 8)

Bài 8: MTV và pop điện tử

Thập niên 1980 là thập niên của sự bùng nổ kỹ thuật video. Đầu máy video xuất hiện lần đầu tiên ở Mỹ năm 1976 dưới chiến dịch tiếp thị rầm rộ của hãng JVC (Victor Co. of Japan). Năm 1981, thị trường Mỹ tiêu thụ 1,3 triệu đầu video và đến trước năm 1989, hơn 97 triệu hộ gia đình Mỹ đã sở hữu đầu video JVC. Thế hệ trẻ bắt đầu ghiền xem truyền hình và giải trí bằng video game.

Trong xu hướng này, Warner Communications trở thành hãng tiên phong trong việc ứng dụng kỹ thuật video và truyền hình vào công nghiệp âm nhạc. Cùng công ty American Express, Warner đầu tư 20 triệu USD để tung ra chương trình Music Television (MTV). Được giao nhiệm vụ dàn dựng các chương trình MTV, Robert Pittman (lúc ấy mới 28 tuổi) đã thực hiện chiến dịch quảng cáo rầm rộ mang tên “I want my MTV”, nhắm vào đối tượng trẻ dưới 25 tuổi mà đại đa số là dân làm biếng đọc sách báo, thậm chí báo giải trí. MTV đánh trúng tâm lý thế hệ choai choai và nhanh chóng trở thành chương trình được ưa chuộng nhất trong lòng giới trẻ.

Bon Jovi

Với mục tiêu phát sóng 24/24, MTV bắt đầu tìm kiếm những nhóm nhạc thời trang và lăng xê họ lên màn ảnh nhỏ. Một trong những nhóm đầu tiên thuộc loại này là Duran Duran. Thành lập năm 1978 với hai thành viên, đến năm 1981, Duran Duran đã trở thành nhóm nhạc có năm thành viên, chuyên sử dụng nhạc cụ điện tử, góp phần tạo ra cái gọi là pop điện tử. Nhờ MTV và video, Duran Duran nhanh chóng nổi tiếng từ ngay album đầu tay mang tên nhóm. Sau đó, MTV giới thiệu hàng loạt nhóm pop điện tử khác, trong đó có Spandau Ballet xuất xứ từ Anh.

Đến trước năm 1983, MTV đã lan rộng khắp nước Mỹ và sau đó đổ bộ vào châu Âu. Cũng trong thời gian này, MTV tạo ra hiện tượng “Michaelmania” khi lăng xê Michael Jackson bằng các buổi phát sóng album Thriller. Thành công của Michael Jackson, do đó, không thể không kể đến sự dàn dựng của MTV. Cũng nhờ MTV, album Thriller bán được với mức kỷ lục: trung bình cứ bốn ngày, bán được một triệu bản. Thriller nằm trong top Nhật suốt 65 tuần và đĩa này thậm chí còn xuất hiện ở Liên Xô cũng như Nam Phi.

Sự thành công của Duran Duran, Michael Jackson… mở đường cho nhiều ca sĩ và nhóm nhạc khác. Nhóm Culture Club với ca sĩ Boy George, nhóm Eurythmics với Annie Lennox, Wham với George Michael (tên thật là Georios Panayiotou) và nhất là “cô gái xác thịt” Madonna. Trong thập niên 1980, còn có nhiều ca sĩ độc lập, thành đạt từ giai đoạn này – giai đoạn có tỉ lệ ca khúc thuộc loại hay nhiều hơn bất cứ thập niên nào khác. Lionel Ritchie với Hello; Janet Jackson với Dream street, Whitney Houston với How will I know, Saving all my love for you; Prince (tên đầy đủ Prince Rogers Nelson) với Purple rain; Cyndi Lauper với Time after time; Stevie Wonder với I just called to say I love you

Whitney Houston
1980’s cũng là thời hoàng kim của Madonna

Thập niên 1980 cũng là giai đoạn hoàng kim của metal rock với những giai điệu trau chuốt hơn so với thời thập niên 1970. Nhóm tiêu biểu đầu tiên là Van Halen do anh em Alex và Eddie Van Halen (gốc Hà Lan) thành lập. Như hầu hết nhóm nhạc thời đó, Van Halen được MTV quảng cáo rầm rộ, nhất là sau khi Eddie Van Halen thực hiện cú chạy ngón “cực kỳ dã man” trong bài Beat it cho Michael Jackson. Tuy thế, Def Leppard mới là nhóm hoàn thiện giai điệu metal. MTV đã góp phần mang lại thành công cho Pyromania của Def Leppard. Ngoài ra, giai đoạn này còn phải kể đến Motley Crue. Năm 1984, độc giả các tạp chí Hit ParaderCircus đã bình chọn Motley Crue là nhóm rock trong năm. Cuối cùng, gương mặt rock đáng kể trong thập niên 1980 là Bon Jovi (tên thật John Bongiovi). Sự thành công của Bon Jovi đã mở đường cho sự ra đời của hàng loạt nhóm pop-metal vào cuối thập niên 1980: Poison, Winger, White Lion, Tora Tora, Kingdom Come…

@ theNewViet

Chuyên đề bookmark

Âm nhạc

Cùng Tác Giả: Đoan Thư

Bố già Marlon Brando, 100 năm một huyền thoại bất tử

Đoan Thư (14/04/2024)

Thế giới điện ảnh vừa kỷ niệm 100 năm ngày sinh tài tử huyền thoại Marlon Brando. Nhân dịp này, nhà bình luận Ty Burr viết trên The Washington Post: “Who’s the next Brando? Nobody.” Chẳng có ai cả! Trong thế giới nghệ thuật, có những nhân vật để lại…

“Wonder Woman” Quách Đình Na

Đoan Thư (01/01/2021)

Wonder Woman 1984 đã thu vào 85,3 triệu USD trên thị trường toàn cầu tính từ ngày ra mắt 25-12-2020. Bộ phim thương mại được thiết kế chỉ nhằm giải trí này không có gì để nói nhiều vì vẫn theo motif “anh hùng cứu thế” quen thuộc. Chi tiết…

320 năm một tiếng dương cầm

Đoan Thư (20/12/2020)

Không ai biết đích xác dương cầm ra đời từ lúc nào nhưng theo Viện nghiên cứu Smithsonian (Mỹ) thì có lẽ dương cầm có mặt vào khoảng năm 1700. Theo đó, cây đàn quí tộc piano đã có lịch sử 320 năm… Cuộc hành trình của dương cầm là…

Chuyên Đề: Âm nhạc

Nhạc sĩ Nguyễn Vũ đã thôi ‘Những đêm thế trần đón Noel’

Cù Mai Công (24/09/2025)

17g30 chiều 24-9-2025, nhạc sĩ Nguyễn Vũ, một giáo dân mến đạo xứ Nghĩa Hòa-Ông Tạ đã rời thế trần về với Chúa. Có thể nói ông là nhạc sĩ tên tuổi trước 1975 cuối cùng ở vùng Ông Tạ đã ra đi. Lúc sinh thời, thỉnh thoảng ông trách…

Diễm Liên và ‘Trong tay thánh nữ có đời tôi’

Huỳnh Duy Lộc (20/09/2025)

Diễm Liên (tên thật là Đinh Tiến Diễm Liên) sinh năm 1971 tại Đà Lạt trong một gia đình có năm chị em gái đều mang tên Liên: Quỳnh Liên, Phượng Liên, Diễm Liên, Thảo Liên, Mai Liên. Mẹ cô cũng tên là Thu Liên. Cha cô là một sĩ…

Ảnh hưởng của ABBA qua ca khúc ‘Dancing Queen’

Tidoo Nguyễn (19/09/2025)

Ban nhạc ABBA từng làm biết bao trái tim thính giả trên thế giới say đắm, trong đó có thính giả Việt Nam thuộc thế hệ 6x và 7x. Trái tim họ mang theo những kỷ niệm ngọt ngào từ các nhạc phẩm của ABBA mà đặc biệt là ca…

“Wonder Woman” Quách Đình Na

Đoan Thư (01/01/2021)

Wonder Woman 1984 đã thu vào 85,3 triệu USD trên thị trường toàn cầu tính từ ngày ra mắt 25-12-2020. Bộ phim thương mại được thiết kế chỉ nhằm giải trí này không có gì để nói nhiều vì vẫn theo motif “anh hùng cứu thế” quen thuộc. Chi tiết…

320 năm một tiếng dương cầm

Đoan Thư (20/12/2020)

Không ai biết đích xác dương cầm ra đời từ lúc nào nhưng theo Viện nghiên cứu Smithsonian (Mỹ) thì có lẽ dương cầm có mặt vào khoảng năm 1700. Theo đó, cây đàn quí tộc piano đã có lịch sử 320 năm… Cuộc hành trình của dương cầm là…

Nhân 80 năm ngày sinh John Lennon, nghe lại Imagine

Huỳnh Duy Lộc (09/10/2020)

Ngày 19-9-2012, tạp chí âm nhạc NME của Anh đã tiến hành cuộc khảo sát với hơn 160.000 độc giả để bầu chọn hình mẫu tiêu biểu nhất (Ultimate Icon) của nhạc rock. Kết quả chẳng thể bàn cãi: John Lennon được bầu ở vị trí số một. Nhắc đến…

Bài Ngẫu Nhiên

Nỗi vô thường và sự hiện hữu

Lưu Hương (28/09/2020)

Nhiều năm trước, tôi đã phải trải qua cảm giác đối diện với cái chết khi kết quả xét nghiệm của bác sĩ kết luận: U Lympho non Hodking. May mắn là sau đó, các kết quả xét nghiệm ở các bệnh viện khác cho thấy đó chỉ là sự…

Bố và tôi (4)

Vân Trình (14/09/2025)

VI/ Cú đấm và bài học về sự tha thứ Năm đó có triển lãm ở ngay khu Hòa Bình mừng bảy năm “giải phóng” Đà Lạt. Cả trường xếp hàng rồng rắn đi xem. Họ trưng bày nhiều hình ảnh và hiện vật trong và sau cuộc chiến. Có một tấm hình…

In Retrospect – Nhìn lại của cha và con Steinbeck giữa chiến tranh Việt Nam

Ngô Thế Vinh (31/03/2021)

JOHN STEINBECK, NOBEL VĂN CHƯƠNG 1962 Sinh ngày 27-2-1902 tại Salinas, miền Trung California. Sống và lớn lên trong một vùng thung lũng đồng quê xanh tươi, còn được gọi là “Salad Bowl” với dòng sông Salinas. Xong trung học (1919), có ước vọng viết văn, Steinbeck ghi tên học…

Món nợ tuổi hai mươi

Trần Trung Đạo (19/09/2025)

Đọc nhật ký của Nguyễn Văn Thạc, học sinh từng đoạt giải giỏi văn nhất miền Bắc và cũng là người lính chết trong mùa hè đỏ lửa tại Quảng Trị 1972. Theo các báo tại Việt Nam, anh Thạc chết trong một trận đánh ác liệt bên Thành cổ…

Từ “túi đom đóm” của Tàu đến “trứng đom đóm” của Ta

Hoàng Tuấn Công (10/04/2021)

Đời Tấn (晉) có người học trò tên là Xa Dận (車胤), tự Vũ Tử (武子), thông minh dĩnh ngộ ham học, nhưng gia cảnh bần hàn. Nhà nghèo, không đủ tiền mua dầu thắp sáng, nên vào những đêm hè, Xa Dận bắt đom đóm bỏ vào một cái…

COVID-19 và 25 ngày làm thay đổi thế giới!

Lê Thảo Chi (30/12/2020)

Sau một năm coronavirus tàn phá thế giới, chúng ta biết được gì về nguồn gốc của nó? Nhiều hãng tin và báo lớn vừa tung ra hồ sơ điều tra độc quyền (exclusive investigation) sau một năm Covid-19 hoành hành và làm thay đổi thế giới, lật lại những…