Liên thiên là gì?

ByHOÀNG TUẤN CÔNG

Ngày 09-10-2020 (GMT +7)

Từ điển từ láy tiếng Việt” (Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên) thu thập “liên thiên” và giải thích: “LIÊN THIÊN tt. (Nói) nhiều, nhằng từ chuyện nọ sang chuyện kia, không đâu vào đâu cả. Nói năng liên thiên

Tuy nhiên, “liên thiên” 連篇 là từ ghép chính phụ gốc Hán: “liên” 連 nghĩa là liên tiếp, nối tiếp (như liên tục 連續); “thiên” 篇 là một phần của cuốn sách có nhiều chương (như đoản thiên tiểu thuyết; thiên thứ nhất, thiên thứ hai…):

-Hán ngữ đại từ điển: “thiên: 1 thẻ tre; sách bằng thẻ tre. Văn chương thời cổ đại viết lên thẻ tre, sắp xếp trước sau hoàn chỉnh, dùng sợi dây hoặc dây da đan lại thành từng tập, gọi là “thiên”. [篇: 1.竹簡; 簡冊. 古代文章寫在竹簡上, 為保持前後完整,用繩子或皮條編集在一起稱為“篇”]; “liên  thiên: 1 nói thơ văn thiên này nối tiếp với thiên kia; 2 cả thiên hoàn chỉnh; ” [連篇. 1. 謂詩文一篇接一篇; 2. 整篇].

Thành ngữ Hán Liên thiên luỹ độc 連篇累牘, có nghĩa là dài dòng, lê thê, giống như văn tự ghi trên thẻ tre, hết thiên nọ đến thiên kia, thẻ này xâu với thẻ kia, nối tiếp nhau không dứt.

Nghĩa của từ ghép chính phụ “liên thiên連篇 còn được một số từ điển tiếng Việt ghi nhận rõ ràng như sau:

-Việt Nam tự điển (Lê Văn Đức): “liên thiên • trt. Hết thiên nầy đến thiên khác. • (B) Dài-dòng không dứt”.

-Từ điển tiếng Việt (Đào Văn Tập): “liên-thiên• Nhiều thiên liên-tiếp nhau”.

Như vậy, xét nghĩa từng yếu tố, thì “liên thiên” là từ ghép chính phụ gốc Hán, không phải từ láy như “Từ điển từ láy tiếng Việt” và nhiều người lầm tưởng.

Bài viết liên quan

Đăng ký nhận bản tin