Eddie Van Halen, 1955-2020: Một thời vàng son của lịch sử âm nhạc

Eddie Van Halen, 1955-2020: Một thời vàng son của lịch sử âm nhạc

Ngày 07-10-2020 (GMT +7)

ByMẠNH KIM

Eddie Van Halen – cây guitar huyền thoại – vừa từ trần ngày 6-10-2020. Nhắc đến Van Halen là gợi nhớ thời hoàng kim của rock thập niên 1970-1980. Nhắc đến Van Halen cũng nhớ đến cú solo kinh khủng trong ca khúc Beat It mà có lẽ hàng triệu người chơi guitar trên thế giới đều học cho bằng được…

“Ed là loại tài năng mà cả thế kỷ chỉ có một hoặc hai người. Có Jimi Hendrix và có Eddie Van Halen. Hai cây guitar này đã làm nghiêng đổ thế giới” – nhận xét của Jerry Cantrell, cây guitar của nhóm rock Alice in Chains vào tháng 1-2019. Nhóm rock “Van Halen” của ông, trong đó có giọng ca David Lee Roth (sau này thay bằng Sammy Hagar) là một trong những nhóm rock thành công nhất mọi thời…

Edward Lodewijk Van Halen sinh ngày 26-1-1955 tại Amsterdam (Hà Lan), trong gia đình với bố Hà Lan và mẹ Indonesia. Bố Eddie, ông Jan, là nhạc công clarinet và saxophone chuyên nghiệp, kỳ vọng hai cậu con trai – Eddie và Alex – nối nghiệp và chơi nhạc cổ điển. Năm Eddie 7 tuổi, gia đình rời Hà Lan sang Mỹ. Định cư ở Pasadena (California), cả nhà sống chật vật. Mẹ Eddie làm người giúp việc trong khi bố rửa bát nhà hàng. Tại trường tiểu học, dù tiếng Anh còn bập bẹ, anh em Eddie và Alex vẫn thành lập “ban nhạc”. Thoạt đầu Eddie chơi trống và Alex đánh guitar nhưng sau đó đổi lại. Khi vào trường Pasadena City College, anh em họ thành lập nhóm mới, đặt tên “Mammoth” nhưng sau đổi lại là “Van Halen”, “tung hoành” chủ yếu ở các buổi tiệc sinh viên và vài hội quán…

Nhóm Van Halen (trái sang): Alex Van Halen, David Lee Roth, Michael Anthony, Eddie Van Halen (Getty Images)

Một đêm nọ, năm 1976, tại hộp đêm Starwood ở West Hollywood, tay bass Gene Simmons của nhóm Kiss tình cờ xem một buổi diễn của “Van Halen”. Kỹ thuật biểu diễn guitar của Eddie khiến Gene Simmons kinh ngạc. Simmons ký một hợp đồng với “Van Halen” với ý định sản xuất 15 ca khúc ghi âm tại Electric Lady Studios ở New York. Tuy nhiên, giới bầu quản lý nhóm Kiss không quan tâm. “Van Halen” cuối cùng cũng ký được hợp đồng với Warner Bros Records, sau khi ông chủ hãng đĩa, Mo Ostin, và nhà sản xuất Ted Templeman, xem một buổi diễn của “Van Halen” tại hộp đêm Starwood vào một đêm thứ hai trời mưa tầm tã. Sau này, Templeman kể với tờ Rolling Stone: “Khán giả chỉ có 11 người nhưng họ chơi như thể họ đang đứng trên sân khấu The Forum (nơi có khán đài với hơn 17.000 chỗ ngồi). Năm Eddie 22 tuổi, nhóm ghi âm album đầu tay, đặt tên “Van Halen”, phát hành ngày 10-2-1978. Khi Eddie cùng ban nhạc đi lưu diễn ở Aberdeen (Scotland), họ nghe tin album đầu tiên của mình vừa trở thành album vàng.

David Lee Roth và Eddie Van Halen năm 1983 (Associated Press)

Điều kinh ngạc là Eddie Van Halen chưa bao giờ biết “đọc nhạc”. “Tôi chẳng biết quái gì về âm giai hay lý thuyết âm nhạc” – Eddie Van Halen nói với tờ Rolling Stone năm 1980 – “Tôi không muốn nhìn nhận như là tay guitar đánh nhanh nhất… Tất cả những gì tôi biết là chơi guitar rock & roll, cũng như đánh guitar blues, thì phải có giai điệu, có tốc độ, có mùi vị, và quan trọng nhất, phải có cảm xúc. Tôi chỉ muốn cây guitar của mình có thể làm cho người nghe cảm nhận được gì đó - niềm hạnh phúc, nỗi buồn đau và thậm chí sự hứng tình”.

Sự đam mê rèn luyện, sáng tạo và năng khiếu thiên bẩm đã đưa tên tuổi Eddie Van Halen trở thành người ảnh hưởng mà chưa có tay guitar nào trước đó đạt được. Những cây guitar thể loại metal rock của nhóm Metallica và Slayer thậm chí cũng học tốc độ và sự chính xác của ngón đàn Eddie. Trong hồi ký A Platinum Producer’s Life in Music, nhà sản xuất Ted Templeman viết: “Anh ấy (Eddie) có thể diễn cảm những điều sâu sắc trên cây đàn. Có nhiều người cố bắt chước anh ấy nhưng chưa ai đạt được cả. Anh ấy là tài năng của một thế hệ”.

Eddie Van Halen với Sammy Hagar năm 1986 (Getty Images)
Eddie Van Halen với Michael Jackson năm 1984 (Associated Press)
David Lee Roth và Eddie Van Halen năm 2012 (New York Times)
Eddie Van Halen biểu diễn tại Jones Beach Theater năm 2015 (Getty Images)

Thành công của nhóm “Van Halen” kéo dài tận thế kỷ 21. Năm 2012, họ tung ra album A Different Kind of Truth, trong đó có nhiều bài demo từ thập niên 1970. Đó cũng là năm mà độc giả chuyên san âm nhạc Guitar World chọn Eddie Van Halen là cây guitar số một thế giới. Năm 2015, nhóm biểu diễn lần cuối, trong hai đêm, tại Hollywood Bowl. Trong cùng năm, Eddie Van Halen tặng một phiên bản cây guitar Frankenstein, cũng là hình ảnh thuộc về “huyền thoại”, cho Viện bảo tàng Smithsonian, trong khi cây đàn thật được đặt trong tủ kính Viện bảo tàng Metropolitan tại New York.

Cây guitar Frankenstein trong Viện bảo tàng Metropolitan-New York

Năm 1982, nhà sản xuất Quincy Jones mời Eddie tham gia trình tấu solo trong ca khúc Beat It của Michael Jackson. Cú solo có một không hai của Eddie trong Beat It đã đưa ca khúc này vang vọng toàn cầu. Khó có thể nói Beat It sẽ không nổi tiếng nếu không có cú solo của Eddie Van Halen nhưng rõ ràng thiếu cú solo này thì Beat It mất đi hẳn sức thu hút dữ dội mà nó mang lại cũng như những cảm hứng mà nó tạo ra. Nếu không kể đoạn solo guitar của Don Felder trong Hotel California (nhóm Eagles) thì có lẽ cú chạy ngón Beat It là một trong những cú solo đi vào lịch sử âm nhạc hiện đại thế giới. Eddie Van Halen đã sáng tạo vô số cú chạy ngón trong sự nghiệp nhưng đoạn solo Beat It tự thân nó đã trở thành một dấu ấn của cả một giai đoạn hoàng kim rock thế kỷ 20.

Cú solo thần sầu này được vô số cây guitar thế giới học theo. Tại Việt Nam, theo nhận xét của anh Cao Minh Kim Qui, một trong những tay trống xuất sắc nhất hiện nay, người đánh cú solo Beat It đạt nhất và đẹp nhất là tay guitar lão làng cự phách Châu Sinco (Hứa Thanh Châu), người cũng thuộc thế hệ Eddie Van Halen, một thế hệ vàng của một giai đoạn vàng trong lịch sử âm nhạc…

*****

Ngoài Beat It, Eddie Van Halen còn để lại vô số cú "lướt ngón" “kinh hoàng”. Mời nghe lại cú chạy ngón ma quái trong Eruption

Bài viết liên quan

Đăng ký nhận bản tin