BOURGOGNE vs BORDEAUX (Bài 1)

KHÁC NHAU TỪ DÁNG CHAI

ByP. NGUYỄN DŨNG

Ngày 01-09-2020 (GMT +7)

Hiện nay có hàng mấy trăm loại chai vang với hình dáng ít nhiều khác nhau, nhưng chỉ cần quan sát kỹ một chút thì bạn sẽ dễ dàng nhận thấy tất cả chai vang ấy đều có đường nét chung dựa theo ba dáng chai chính: Alsace (bên phần Pháp, hoặc Mosel bên phần Đức), Bourgogne và Bordeaux. Ngoài ra có hai kiểu dáng chai đặc thù khác là Champagne và Provence.

Cùng có tên bắt đầu bằng chữ B, cùng xuất phát từ nước Pháp, cùng có lịch sử lâu đời nhưng giữa vang Bourgogne và vang Bordeaux là một cuộc cạnh tranh thuộc dạng "trường thiên tiểu thuyết". Và như nhiều thực tế khác trong thế giới vang, hai nhánh vang nổi tiếng này cũng có đầy đủ lịch sử với những "chất xúc tác" tôn giáo, chính trị và quyền lợi kinh tế, thương mại chứ không chỉ thuần là yếu tố địa lý, thổ nhưỡng, giống nho. Bài này chỉ đề cập đến khác biệt về dáng chai. 

CHAI VANG BOURGOGNE

Chai vang Bourgogne (tiếng Anh là Burgundy) có hình dáng như chúng ta quen nhận biết ngày nay đã lần đầu xuất hiện vào thế kỷ 19: cổ thon, dài vừa phải kéo xuống thành hai vai xuôi và phần "đít" khá phát triển về đường kính (khi so với chai vang Bordeaux). Giới chuyên ngành lịch sử vang giải thích rằng phần vai xuôi này có nguyên nhân rất thường, chẳng qua các thợ thổi thủy tinh dễ làm như thế mà thôi. Các chai chứa vang Chardonnay, Pinot Noir thơm ngon xuất phát từ Bourgogne ngày càng được vận chuyển thật tiện lợi đến những nơi thật xa xôi lâu ngày tạo nên hình dáng chai vang phổ biến cho rất nhiều nhà sản xuất vang khắp nơi.

CHÚ Ý: Đa số vang đỏ ngày nay có "lý lịch" hương và vị tương tự như vang làm từ nho Pinot noir - chẳng hạn như Nebbiolo, Gamay, Etna Rosso - đều có dáng na ná như chai vang Bourgogne.

Vang Bordeaux và vang Bourgogne (chú ý cổ chai và vai chai)
Vang Bordeaux vs vang Bourgogne

CHAI VANG BORDEAUX

Không chấp nhận thua, không bao lâu sau khi xuất hiện chai vang Bourgogne, các nhà sản xuất vang ở Bordeaux cũng trình làng loại chai có hình dáng đặc trưng. Đó là cổ ngắn, vai ngang, thân dài đều xuống đến chân và phần "đít" chai khá khiêm tốn về kích cỡ nếu so với "đít" chai vang Bourgogne. Nhiều người cho rằng dáng chai như thế là để giúp giữ lại cặn tốt hơn khi rót vang (từ một chai vang có tuổi) ra ly. Tuy nhiên cũng không ít chuyên gia cho đó là "lý do tầm phào", hình dáng chai vang Bordeaux làm ra như thế chẳng qua là để các thợ thổi thủy tinh ngày xưa được thuận tiện, thao tác dễ dàng hơn (bây giờ làm công nghệ nhưng truyền thống dáng chai vẫn còn y nguyên). Chưa kể là người ta cầm nó cũng vững vàng, chắc chắn hơn, khó bị tuột tay, vỡ đổ, lãng phí. Và cũng có chuyên gia giải thích rằng dáng chai Bordeaux phải như thế để tạo sự khác biệt dễ nhận biết với chai vang Bourgogne. Có cạnh tranh thì phải có khác biệt mà!  

CHÚ Ý: Ngày nay, khi mua chai vang làm từ các giống nho Cabernet Sauvignon, Merlot, Malbec, Zinfandel, Sauvignon blanc, Chenin blanc, Pinot grigio hoặc chai vang đỏ pha trộn nhiều giống nho (blend) bạn sẽ thấy nó có dáng tương tự như dáng chai vang Bordeaux.

(Bài 2: BOUGOGNE vs BORDEAUX, NHỮNG THẾ LỰC ĐỐI NGHỊCH)

Bài và ảnh: P. Nguyễn Dũng

Bài viết liên quan

Đăng ký nhận bản tin