“Ròm” – bật lên một đốm lửa sáng trưng

“Ròm” – bật lên một đốm lửa sáng trưng

Ngày 25-09-2020 (GMT +7)

ByPHẠM NHÃ

"Người làm nghệ thuật phải là người biết khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những gì chưa ai có"

Ký ức tuổi thơ giai đoạn từ 1996-1999 của tôi bất chợt trở về khi những cảnh phim đầu tiên của "Ròm" bắt đầu. Ngày ấy, tôi cũng ròm, được cái có nước da trắng và đôi chân nhanh nhẹn như cậu bé trên phim. Thời mà số đề như một trò chơi may rủi, người người chơi, nhà nhà chơi, bất kể chơi kiểu giải trí hay ăn thua thiệt. Tôi không vào vai trò cò đề mà chỉ là một đứa trẻ nhỏ dễ thương và hơn hết là ít bị mấy chú công an để ý hoặc có bị bắt thì khóc lóc năn nỉ, tỏ vẻ sợ hãi có khi dễ được tha.

Cảnh trong “Ròm”

Ngày ấy, Nội tôi và những người lớn ghi những con số vào tờ giấy và giao trọng trách cho đứa con nít loắt choắt như tôi trước mỗi ba giờ rưỡi chiều phải chạy ra quầy biên đề của những "cái con" để kịp vào sớ, đặng chiều xổ có trúng mới lĩnh được tiền. Tôi nhớ đa số mấy người lớn tuổi như Nội tôi là hay biên “đầu một ngàn hai”, “đuôi một ngàn hai”, biên kiểu chơi vui, chiều có trúng thì được bảy mươi hai ngàn. Đứa chạy ghi như tôi hay được người lớn cho năm ngàn ăn kẹo bánh, tới chiều mà người lớn trúng thì cho thêm. Tôi còn nhớ có lần tôi tự ý ra quầy kêu họ biên đầu đuôi cho mình một con số tự mình nghĩ ra nhưng bị “bà cái” la cho một trận vì con nít học đòi, còn dọa kêu công an bắt. Tôi vẫn nhớ cả những buổi chiều theo bạn bè xóm lao động chạy đi bán từng tờ giấy dò với giá năm trăm đồng với tâm trạng cũng phấn khởi như người ngồi nhà chờ xổ số.

Nhưng ở đây, trong câu chuyện của đạo diễn Trần Thanh Huy không phải chỉ là tác phẩm nói về những con số và niềm tin may rủi của con người, cũng không chỉ khắc họa duy nhất hình ảnh một đứa trẻ bụi đời làm việc ghi đề mướn hay cho số đề người khác vin vào đó tìm mua lấy sự đổi đời. Ở "Ròm", số đề không còn là trò chơi để người ta đánh cá đơn thuần nữa mà là sự mê muội của lòng tin, sự đặt cược toàn bộ số phận, tài sản và cuộc đời tương lai của những người nghèo vào những con số vô định không biết trước kết quả. "Ròm" không chỉ là bi kịch mà còn là thực trạng của xã hội.

Người ta cầm cố nhà cửa, tìm đến tâm linh, gửi sự thành tâm gần như không phải vào thánh thần nữa mà vào số đề. Niềm tin vào câu "Sau năm giờ chiều không biết ai thành tỷ phú" là có thật. Sự bức bí, túng quẫn dẫn đến việc tự kết liễu cuộc đời của một con người sau những lồng cầu quay số oan nghiệt mỗi chiều là có thật. "Ròm" còn là nỗi đau, nỗi trông chờ trong vô vọng một cách nghiệt ngã của một đứa trẻ, trông đợi vào lời hứa trở lại của người lớn. Điều mà cũng vô vọng như khi người ta chờ thắng một bữa để thua hơn chục bữa mà nhất định cũng phải chờ, chờ cho đến khi thành người thiên cổ vẫn chưa nguôi hy vọng.

Đạo diễn Trần Thanh Huy (maskonline)

"Ròm" đẹp lắm, đẹp không chỉ từng ngõ ngách chân thực của xóm nghèo, của khu ổ chuột mà còn đẹp đến tận những gương mặt khắc khổ, khắc họa sâu thân phận một tầng lớp thấp nhất trong xã hội hiện đại. Người nghèo không phải không biết buồn. Người chơi số đề, người bán vé số không phải không biết buồn, mà vì họ có lòng tin bền vững vào may rủi nên hôm nay có buồn, có đau thì ngày mai lại gắng gượng đi tiếp. Phim có kết cấu khá chặt chẽ để người xem phải vận dụng sự hiểu biết và đồng cảm để thấm được chiều sâu tác phẩm. Diễn viên vào vai chính nặng ký (cũng là em trai của đạo diễn) nhưng đã hoàn thành xuất sắc vai diễn của mình. Từng cử chỉ, nét mặt, thái độ và biểu cảm vô cùng thuyết phục, lột tả được gần như toàn bộ thể hiện cần có. Kể cả vai trùm xã hội đen của Wowy cũng rất xuất thần.

Chúng ta hãy nhớ về "Parasites" và bốn giải thưởng danh giá Oscar 2020. Đó không phải cũng là một bộ phim khai thác sâu và đi vào từng ngõ ngách chân thực của tầng lớp thấp nhất trong xã hội hay sao? Ở "Ròm", tuy không có sự so sánh với giới thượng lưu cao quý, nhưng tác phẩm vẫn nổi bật, bật lên một đốm lửa sáng trưng thổi vào từng con hẻm nghèo và chung cư cũ với những mảnh đời khốn khó nhưng phó mặc hoàn toàn cho trò chơi rủi may cùng số phận. Điều đó cho thấy được tại sao "Ròm" thắng giải tại Liên hoan phim Busan 2019.

Sài Gòn, 25-9-2020

Bài viết liên quan

Đăng ký nhận bản tin